|
YUTAK (FARİNKS) KANSERLERİ
 Yutak
(farinks), sindirim sisteminin yemek borusu üzerinde kalan kısmıdır. Üç
bölüme ayrılır:
-
Nazofarinks (geniz) [1]: Burunun gerisinde yer alır. Farimksin
bu bölümü solunum sistemine aittir.
-
Orofarinks [2]: Ağız boşluğunun arkasında kalan kısımdır. Bu bölüm
solunum ve sindirim sistemlerinin ortak alanıdır. Bu bölgede Dilin üçte
birlik arka kısmı, yumuşak damak, bademcikler, yan ve arka duvarlar
bulunur.
-
Hipofarinks
[3]:
Gırtlağın arkasında kalan ve yemek borusunun hemen üzerinde kalan
kısımdır.
Farinks kanserlerinin çoğu, mukoza adı verilen ve yutağın iç yüzeyini
döşeyen pembe renkli kaplayıcı tabakanın yüzeyindeki yassı hücrelerden
kaynaklanan yassı hücreli karsinomlardır (skuamoz karsinom).
Genellikle iç yüzeyden başlayan yutak kanserleri
büyüdükçe çevresindeki derin yapılara, sinirlere, damarlara, lenf
bezlerine da yayılırlar.
Yutak
kanserlerinin oluşumunda etkili risk faktörleri :
-
Tütün ürünlerinin kullanımı: Sigara
içimi en önemli etkendir. Gırtlak kanseri bulunan hastaların %95'i
sigara içen kişilerdir ve sigara içen kişilerde gırtlak kanseri
gelişme riski içme,yenlere göre 5-35 kat daha fazladır.
-
Aşırı alkol kullanımı:
Özellikle sigara içimi ile birlikte olduğunda kanser
gelişiminde rolü daha fazladır.
-
İnsan papillom virüsü
(HPV=Human Papilloma Virus)
Belirtiler :
Bu
belirtiler kanser dışındaki hastalıklarda da görülebilir.
Bu belirtilerin birkaç haftadan uzun sürmesi ve
düzelme göstermemesi durumunda kanserden şüphelenilmeli ve bir hekime
muayene olunmalıdır.
Tanı ve tedavi
planlaması için yapılması gereken işlemler :
-
Yutağın ve boyunun muayenesi:
Yutağın iç yüzü ağız içinden bir ayna yardımıyla veya endoskop adı
verilen optik aletlerin yardımıyla görülebilir. Boyunda yutak kanserlerinin etkileyebileceği lenf bezleri elle
muayene edilir.
-
Bilgisayarlı tomografi ve manyetik rezonans görüntüleme:
Kanserin gırtlak veya boyundaki yayılımını ve büyüklüğünü değerlendirmek
için gerekebilir.
-
Baryumlu röntgen filmi: Yutağın üçüncü bölümünün ve yemek
borusunun incelenmesi için gerekebilir.
-
Ultrasonografi: Boyundaki lenf bezlerinin değerlendirilmesi için
yararlanılabilir.
-
Biyopsi: Anormal görünen yüzeylerde kanserleşme olup olmadığı,
biyopsi işlemi ile alınan bir doku örneğinin işlemlerden
geçirildikten sonra bir patoloji uzmanı tarafından mikroskop altinda
incelenmesi sonucunda belirlenir.
Tedavi
şeklini belirlemede etkili faktörler:
-
Kanserin yutakta yerleştiği bölge
-
Kanserin büyüklüğü ve yayıldığı yerler
-
Biyopsi ile belirlenen hücre özellikleri (patoloji sonucu)
-
Hastanın yaşı ve genel sağlık durumu
Tedavi seçenekleri:
|
