|
BAŞ VE BOYUN
KANSERLERİ
Erken teşhis edildiklerinde baş-boyun kanserleri tedavi edilebilirler.
Baş-boyun kanserlerinin çoğu da erken belirtiler verirler. Erken
belirtileri bilmekle, doktorunuzu uyarabilir ve teşhisi
kolaylaştırabilirsiniz. Unutmayınız: baş-boyun kanserlerinin tedavisinin
başarılı olması, erken teşhise bağlıdır. Baş-boyun kanserlerinin
belirtilerini bilmek ve bunların farkına varmak hayatınızı kurtarabilir.
Dikkat etmeniz gereken
belirtiler :
Deri değişiklikleri 
Deri kanserleri, en sık görülen baş ve boyun bölgesi kanserleridir. Deri
kanserleri doğru yöntemler zamanında kullanıldığında genellikle ciddi
sorunlar oluşmadan tedavi edilebilirler. Baş ve boyunda en sık görülen
deri kanseri türü "bazal hücreli kanser"dir. En sık alın, yüz ve kulak
kepçesi gibi güneş ışınlarına daha fazla maruz kalan bölgelerde görülmekle
birlikte, her yerde oluşabilir. Bazal hücreli deri kanseri başlangıçta
küçük ve soluk renkli bir leke şeklinde başlar; daha sonra orta kısmında
küçük bir yara gelişir. Bu yaranın bazı bölgeleri zaman içinde iyileşme
gösterebilir, ancak yara tamamen kaybolmaz.
Baş ve boyun bölgesinde "yassı hücreli kanser" ve "malign melanom" gibi
diğer deri kanseri türleri de görülebilir. Yassı hücreli kanserler
genellikle alt dudak ve kulak kepçesinde ortaya çıkar. Görünümleri bazal
hücreli kansere benzeyebilir ve erken teşhis edilip tedavi edildiklerinde
bazal hücreli kanserlerden daha tehlikeli değildirler. Dudak, yüzün alt
bölümü veya kulak kepçesi derisinde iyileşmeyen bir yara farkederseniz
şüphelenmeniz gerekir. "Malign melanom" deride koyu siyah veya koyu mor
renk değişikliğine neden olur; bazen de ortadaki bir lekenin etrafında
daha küçük lekeler görülür. Baş veya boyun derisinde özellikle büyüklüğü
artan siyah veya koyu mor renkli bir leke farkederseniz muayene olmanız
gerekir.
Ses değişiklikleri
Gırtlak kanserlerinin çoğu ses değişikliklerine neden olur. İki haftadan
uzun süren ses kısıklığı veya herhangi bir ses değişikliğinde muayene
olmanız gerekir. Ses tellerinizin incelenmesi için bir Kulak-Burun-Boğaz
hastalıkları uzmanına başvurmanız gerekir. Ses değişikliklerinin çoğunun
nedeni kanser değildir; ancak, şansınızı zorlamayınız ve iki haftadan uzun
süren ses kısıklığı halinde bunun kansere bağlı olup olmadığını anlamak
için muayene olunuz.
Ağız içinde şişlik
Ağız ve dil kanserlerinin çoğu ağız içinde yara veya şişliğe neden
olurlar. Bu yara ve şişlikler iltihaplanmadıkça genellikle ağrısızdırlar.
Kanama da görülebilir, ancak bu genellikle geç bir belirtidir. Ağız içinde
bir yara ve şişlik ile birlikte boyunda da şişlik varsa mutlaka muayene
olunuz. Teşhis için muhtemelen bir biyopsi (dokudan örnek alınarak
inceleme) yapılması gerekecektir.
Yutma problemleri
Boğaz (yutak) ve yemek borusu kanserlerinde özellikle katı gıdalarda olmak üzere
yutma güçlüğü görülebilir. Yutma güçlüğünde alınan gıda boğazda belli bir
noktada takılır, daha sonra yutulabilir veya geri çıkartılır. Her yutma
işlemi sırasında sorun yaşanıyorsa muayene olmanız gerekir. Teşhis için
yemek borusunun ilaçlı bir röntgen filminin çekilmesi ve yemek borusunun
içini görmek için endoskopi yapılması gerekebilir.
Tükürmekle veya öksürmekle kan gelmesi
Bu belirtilerin nedeni genellikle kanser değildir. Ancak burun, ağız, boğaz
(yutak) veya akciğer kanserlerinin belirtisi de olabilir. Tükrükte veya
balgamda birkaç günden uzun süreli kan gelmesi şikayetiniz varsa muayene
olmanız gerekir.
Sürekli kulak ağrısı
Kulakta veya yutkunma sırasında kulak bölgesinde hissedilen sürekli ağrı
olması, boğazda iltihaplanma veya bir tümörün erken belirtisi olabilir.
Kulak ağrısıyla birlikte yutma güçlüğü, ses kısıklığı veya boyunda şişlik
de varsa bu durum genellikle önemlidir ve muayene olmanız gerekir.
Boyunda şişlik 
Baş ve boyun bölgesinde başlayan kanserler, genellikle vücudun başka
bölgelerine yayılmadan önce boyundaki lenf bezlerine yayılırlar. Boyunda 2
haftadan uzun süredir varolan bir şişlik, doktora gitmenizi ve muayene
olmanızı gerektirir. Boyundaki bütün şişlikler kanser değildir; ancak
boyundaki şişlik ağız,
burun ve sinüsler, boğaz (yutak),
gırtlak, tükürük
bezleri, tiroid bezi, lenf ve kan
kanserlerinin erken belirtisi de olabilir. Kanserlerin neden olduğu
şişlikler genellikle ağrısızdırlar ve zamanla büyürler.
Baş ve boyun kanserleri için risk
faktörleri
Baş ve boyun kanserlerinin yaklaşık %90'ının nedeni bazı risk
faktörleriyle uzun süreli temastır. Tütün (sigara, puro, pipo içimi ve
tütün çiğneme) ve alkol kullanımı, ağız, boğaz, yemek borusu, gırtlak ve
dil kanserlerinin oluşumunda en önemli faktörlerdir (Tütün ve alkol
kullanmayan erişkinlerde ağız ve boğaz (yutak) kanseri çok nadirdir).
Dudak ve deri kanserleri için en önemli risk faktörü ise güneş ışınlarına
aşırı maruz kalmaktır.
Ne yapmalısınız ?
Yukardaki belirtilerin hepsi kanser dışındaki hastalıklarda da
görülebilir ve genellikle teşhis kanser değildir. Emin olmak için,
belirtiler ortaya çıktığında doktorunuza muayene olmanız gerekir.
|
|
Baş ve boyun bölgesindeki kanserler erken
teşhis edildiklerinde ciddi sorunlar olmadan tedavi edilebilirler.
Belirtilerin ortaya çıkması ile teşhis koyulup tedavinin başlaması
arasındaki gecikme, genellikle hastaların doktora geç başvurmasından
kaynaklanmaktadır. Hastaların belirtilerin çıkmasını takiben erken
muayene olup erken teşhisin gerçekleşmesi ile bu kanserlerin tamamen
iyileştirilebilme oranları artacaktır. |
|
|
Doktora erken müracaat ediniz! Başta
sigara içimi olmak üzere kanser için risk taşıyan alışkanlıklardan
kaçınınız ve sağlıklı yaşam için gerekli düzenlemeleri kendi
hayatınıza uygulayınız |
|